بازیابی بعد از ضربه مغزی

فهرست مطالب

بازیابی و بهبود بعد از ضربه مغزی

هر گونه ضربه و فشار وارد شده به جمجمه و پوست که باعث آسیب دیدن بافت مغز شود می تواند منجر به ضربه مغزی شود. ضربه مغزی لزوما بر اثر ضربه های محکم و شدید به وجود نمی آید و حتی ضربه های معمولی و با شدت  کم هم می تواند باعث بروز ضربه مغزی شود.مهمترین بخش درمان ضربه مغزی فرآیند بازیابی بعد از ضربه مغزی می باشد.برای اطلاع بیشتر از علائم و نشانه های ضربه مغزی می توانید به مقاله ضربه مغزی و نشانه های آن چیست؟ مراجعه کنید.ما امروز در این مقاله قصد داریم تا به روش هایی برای بهبود فرآیند بازیابی بعد از ضربه مغزی اشاره کنیم.

این باور که همیشه ضربه مغزی منجر به از دست رفتن آگاهی و هوشیاری می شود درست نیست. این اتفاق همیشه رخ نمی دهد در حقیقت 81 الی 92 درصد تلفات ناشی از ضربه  مغزی هوشیاری خود را از دست نمی دهند در این موارد حتی نیازی به انجام فرآیند های بازیابی بعد از ضربه مغزی نیست.

علاوه بر این ممکن است علایم  عدم هوشیاری در زمان وقوع حادثه و ضربه مغزی رخ ندهند و تا چند روز پس از آسیب اولیه هیچ گونه علائمی از عدم هوشیاری مشاهده نشود .

کدام عوامل را برای تشخیص و درمان مغزی شدید باید جدی گرفت؟

اکثر ضربه مغزی های خفیف به صورت خود به خود درمان می شوند حتی ممکن است فرد متوجه ضربه مغزی نشود اما در موارد حادتر که آسیب بیشتری وارد شده است باید روند درمان و تشخیص را به سرعت انجام داد .

در هنگام ضربه مغزی برای حفظ امنیت و سلامت خود بهتر است قبل از هرگونه اقدامی ابتدا با یک پزشک صحبت کنید. اگر آسیب شما جدی باشد شروع زودتر درمان اولیه باعث می شود که به بازیابی بعد از ضربه مغزی  شما کمک شایانی می کند

در صورت بروز هر یک از علائم زیر باید سریعا اقدامات اورژانسی ضربه مغزی را انجام دهید :

  • سردرد شدید ناگهانی
  • مشکل در صحبت کردن یا یافتن کلمات مناسب در حین صحبت
  • سوزش یا بیحسی
  • مشکل در بلعیدن غذا
  • بی حسی در اندام های بدن
  • احساس مزه و طعم های غیر معمول
  • از دست دادن هوشیاری
  • تشنج
  • ضعف در دست یا پا
  • افزایش ضربان قلب
  • دید دوگانه داشت ( دوتا دیدن اشیا )
  • از دست دادن تعادل
  • فلج شدن هر قسمت از بدن مخصوصا فلج شدن یک طرف صورت.

بهبود ضربه مغزی چقدر زمان می برد ؟

درمان ضربه مغزی در حدود بین 7 الی 10 روز خواهد بود. اگر بعد از ضربه مغزی به اندازه کافی استراحت نکنید و به دستورات پزشک خود بی توجهی کنید ممکن است روند درمان شما بیشتر از مدت زمان اعلام شده شود. بازیابی بعد از ضربه مغزی  یکی از مهترین کار هایی است که باید بعد از درمان انجام شود.

آیا کودکان نیز دچار ضربه مغزی می شوند ؟

فعالیت ها و جنب و جوش های کودکان در مدارس و فعالیت های ورزشی یکی از عوامل بروز ضربه های مغزی در کودکان است . اگر کودک یا نوجوان شما در مدرسه دچار ضربه مغزی شده است بهترین کار این است تمام فعالیت های مدرسه مانند تمرین ، کلاس درس، ورزش و … را باید متوقف کنید . در مطالعات اخیر ورزشکاران نوجوانی که با ضربه مغزی فعالیت های ورزشی خود را ادامه داده اند نسبت به افرادی که سریع از بازی خارج شده اند مدت درمان 2 برابری را تجربه کرده اند.

برای اطلاعات بیشتر مقاله علائم ضربه مغزی در کودکان و نوزادان را مطالعه کنید.

 انتخاب پزشک و کلینیک مناسب برای درمان ضربه مغزی

انتخاب پزشک و کلینیک مناسب برای درمان ضربه مغزی در زمان وقوع حادثه و همچنین انجام فعالیت های بازیابی بعد از ضربه مغزی یکی از موضوعات مهم درمان می باشد . اینکه کلینیک به آخرین یافته های پزشکی دسترسی داشته باشد، مرکز توانبخشی بعد از ضربه مغزی داشته باشد و کارمندان کلینیک یا بیمارستان در خصوص برخورد با بیماران ضربه مغزی از تجربه کافی برخوردار باشند از مواردی است که باعث می شود انتخاب کلینیک و بیمارستان های درمانی اهمیت پیدا کند .

در زمان بستری بودن شما در کلینیک یا بیمارستان پزشک شما از دارو های مناسب برای درمان شما استفاده خواهد کرد . بازیابی بعد از ضربه مغزی در مرحله بعد از زمان ترخیص  از بیمارستان می باشد. برای تسریع در روند بهبودی شما فعالیت ها و مواردی وجود دارد که نیاز شما به دارو را کمتر خواهد کرد

چطور می توان روند بهبود ضربه مغزی را سریع تر کرد و فعالیت های موثر در بازیابی بعد از ضربه مغزی چیست ؟

پزشک شما می تواند میزان آسیب وارده را بررسی نماید و راهکار های بهبود را بر اساس تخمین میزان آسیب های وارده به مغز شما ارائه دهد.از این راهکار ها به عنوان مراحل بازیابی بعد از ضربه مغزی یاد می شود.

اکثر پزشکان اولین قدم برای درمان بهتر و سریعتر را یک رژیم غذایی مناسب با پروتئین بالا اعلام می کنند . در واقع مغز برای بازیابی بعد از ضربه مغزی و ترمیم کامل خود به مواد مغذی خاصی نیاز دارد .

جهت بهبودی با استفاده از رژیم غذایی به موارد زیر توجه نمایید:

رژیم غذایی
1-خوردن مواد غذایی مناسب مثل سبزیجات و میوه جات به مقدار زیاد

این مواد حاوی آنتی اکسیدان های و ویتامین E بالایی هستند به خصوص زغال اخته ، اسفناج و کلم بروکلی . تحقیقات بر روی این مواد غذایی نشان داده است که به بهبود عملکرد حافظه و دستگاه عصبی کمک بالایی می کنند. مصرف روزانه مقدار قابل توجهی از میوه و سبزیجات به فرآیند بازیابی بعد از ضربه مغزی کمک زیادی خواهد کرد.

2- پروتئین بخورید

مواد تشکیل دهنده پروتئین ها مثل آمینو اسیدها می توانند برخی از علائم شناختی ضربه مغزی را بهبود ببخشند. در زمان بهبود و بازیابی بعد از ضربه مغزی سعی کنید مقدار بیشتری پروتئین مصرف کنید . خوردن گوشت ، لوبیا ، آجیل ، ماهی و همه منابع عالی که دارای آمینو اسید های زنجیره ای هستند پیشنهاد می شود .

3- غذاهای دارای امگا 3 بخورید

اسید های چرب امگا 3  به بهبود صدمات ناشی از ضربه مغزی ( شناخت نورون ها و بهبود آنها ) کمک بالایی می کنند . همچنین اسید های چرب امگا 3 یکی از موارد مفید برای سلامتی و تقویت حافظه و فعالیت های مغزی می باشند . استفاده از امگا 3 بازیابی بعد از ضربه مغزی و یا حتی در زمانی که شما در سلامت کامل هستید هم به شدت پیشنهاد می شود .

غذاهای دارای اسید های چرب دارای امگا 3 شامل ماهی های چرب مثل سالون ، گردو ، دانه های کتان ، سویا و چای  هستند

4- استفاده از غذاهای آنتی اکسیدان دار

برخی تحقیقات نشان می دهد که آنتی اکسیدان ها ممکن است حافظه و عملکرد کلی سیستم عصبی را بهبود ببخشند. با این حال این غذاها به صورت خاص و فقط برای بهبود ضربه مغزی استفاده نمی شوند.

فعالیت های تاثیر گذار در بهبود و تسریع در بازیابی بعد از ضربه مغزی

ورزش یوگا

تمرینات نفس عمیق :

مطالعاتی بسیاری برای ارزیابی کاهش استرس در ذهن افراد بیمار بعد از ضربه مغزی انجام شده است و نتایج بسیار مثبتی نیز داشته است .این یافته ها نشان می دهد که بیمارانی که تمرکز ذهنیت مناسبی داشته اند و کیفیت زندگی خود را افزایش داده اند پیشرفت های کوچکتر اما قابل توجهی را در زمان بازیابی بعد از ضربه مغزی بدست آورده اند .

روزانه تعداد 25 نفس عمیق تاثیرات مثبتی بر ذهن و جسم افراد می گذارد ( هر نفس از طریق بینی و به مدت 3 ثانیه هوا را به داخل ریه های خود وارد کنید و سپس 3 ثانیه داخل ریه های خود نگه دارید و سپس به آرامی هوای داخل ریه های خود را از طریق دهان خارج کنید ).

در هنگام نفس عمیق کشیدن به حرکات شکم و ریه ها باید دقت شود و همه چیز به صورت طبیعی انجام شود .

برای تداوم  این کار برنامه های گوشی موبایل ( گوشی های هوشمند) بهترین راهکار هستند و برنامه های متنوعی نیز در این زمینه وجود دارد که می توانید با دانلود کردن آنها تمرینات روزانه خود را به صورت منظم انجام دهید .

تمرین یوگا:

تمرینات کنترل شده یوگا و همچنین ترکیب آن با مدیتیشن می تواند تاثیرات مثبتی در روند بهبودی داشته باشد . اگرچه شواهد علمی محدودی وجود دارد که این تاثیرات مثبت را نشان می دهد اما همواره یوگا و مدیتیشن  توسط اغلب پزشکان برای تسکین استرس در زمان بازیابی بعد از ضربه مغزی توصیه می شود .

برای این کار شما می توانید به یک سالن ورزشی یوگا مراجعه کنید. همچنین فیلم های آموزشی یوگا نیز می تواند کمک بسیاری به شما کند .

پیاده روی:

بعد از ضربه مغزی و در زمان بهبود و بازیابی بعد از ضربه مغزی، انجام فعالیت های ورزشی سنگین ممنوع است . اما این ممنوعیت شامل حال پیاده روی نمی شود چرا که  یکی از بهترین و راحت ترین ورزش های دنیا پیاده روی است . تاثیر مثبت پیاده روی بر روی خلق و خوی افراد اثبات شده است . در هنگام پیاده روی باید در نظر داشته باشید که به صورت عجله ای و سریع حرکت نکنید. هرچه پیاده روی آرام تر باشد گردش خون و جریان خون در بدن بهتر است . از پیاده روی خود لذت ببرید و اتفاقات گذشته خود را به فراموشی بسپارید تا دچار استرس و فشار های عصبی نشوید .

کتاب صوتی گوش دادن:

در مدت طول درمان و بهبودی بعد از ضربه مغزی نباید در محیط های شلوغ و پرسروصدا باشید. برای همین در هنگام استراحت در منزل میتوانید از کتاب های صوتی مناسب و آرام استفاده کنید. گوش دادن به کتاب های صوتی مانند مجموعه هری پاتر می تواند برای شما سرگرم کننده باشد و زمان سپری شده در هنگام درمان و بازیابی بعد از ضربه مغزی را برای شما راحت تر کند. اما باید مراقب باشید که گوش دادن زیاد و طولانی مدت به کتاب های صوتی نیز ممکن برای شما مناسب نباشد .

پخت و پز:

در طول مدت درمان شما باید انرژی مورد نیاز برای ترمیم و بهبود مغز و سوخت و ساز بدنتان را به خوبی تامین کنید . اشپزی در کنار اینکه انرژی مورد نیاز بدن شما را تامین می کند می تواند به کاهش استرس شما نیز کمک بسیاری کند . پخت غذایی که به آن علاقه دارید راهی عالی برای گذراندن زمان نیز است . برای بهبود روحیه خودتان و اطرافیان در زمان بازیابی بعد از ضربه مغزی، حتی برای مدتی کوتاه هم که  شده کلاه آشپزی را بر سر خود بگذارید و مدتی در کنار خانواده سرگرم پخت و پز باشید .

فعالیت های هنری:

فعالیت های هنری معمولی مانند نقاشی کردن و یا رنگ آمیزیی کردن یک کتاب نقاشی می تواند تاثیرات خوب و مناسبی در روحیه شما ایجاد کند . همچنین فعالیت های هنری می تواند به کاهش استرس شما کمک کند . می توانید در کلاس های نقاشی ثبت نام کنید و از خلاقیت خود در خلق آثار هنری نهایت استفاده را ببرید !

اقدامات تکمیلی برای بازیابی بعد از ضربه مغزی:

زنی ایستاده بر روی سنگ روبروی دریاچه

همچنین شما در کنار تغذیه مناسب در زمان بازیابی و بهبود از ضربه مغزی، می توانید با انجام امور ساده روند بهبود خود را سرعت ببخشید.  این امور ساده عبارتند از :

1-کاهش مدت زمان خیره شدن به صفحات نورانی  و امثال آن ها

صفحه نمایش های نورانی فشار عصبی ویژه را بر روی مغز انسان ها وارد می کنند . اساس کار صفحه نمایش نشان دادن تصاویر متحرک کرد و چشم و مغز انسان دائم برای پردازش این تصاویر تلاش می کند . تلویزیون های ال سی دی ، صفحه های گوشی موبایل و مانیتور ها همواره در حین نمایش تصاویر دارای لرزش هایی کوچکی نیز هستند.

خیره شدن طولانی مدت به این لرزش ها به چشم و مغز انسان آسیب وارد می کند  به همین دلیلی است که نشستن طولانی مدت پشت کامپیوتر باعث سردرد می شود .زمانی که در دوره بازیابی و بهبود از ضربه مغزی هستید سعی کنید زمان تماشای تلویزیون ، کار کردن با مانیتور و لپ تاپ و کارکردن با گوشی تلفن همراه خود را به مقدار قابل ملاحظه ای کاهش دهید .

همچنین برای جلوگیری از مشکلات خواب و بیخوابی ها در زمان بازیابی و بهبود از ضربه مغزی ، شما می بایست 2 ساعت قبل از خواب به هیچ صفحه و جسم نورانی( مانند تلویزیون ، گوشی موبایل ، لپ تاپ ، مانیتور و …) نگاه نکنید .

2-کم کردن مدت زمان قرار گرفتن در نور شدید و یا حضور در محل های پر سرو صدا

بعد از ضربه مغزی و در زمان بازیابی و بهبود از ضربه مغزی شما ممکن است متوجه شوید که به نور های روشن و شدید و صداهای بلند حساس تر از قبل شده اید . در این حالت بهتر است چند روز از حضور در محل هایی که نور شدید و فلورسنتی (لامپ های مهتابی)  دارند و یا محیط های پرسروصدا و شلوغ اجتناب کنید تا بهبودی شما سریع تر انجام شود .

در واقع این دوری از محیط های پر نور و پر سروصدا  به بدن شما برای بهبودی کمک زیادی می کند و از بدتر شدن علائم بعد از ضربه مغزی جلوگیری خواهد کرد . به جای حضور در محل های پر سرو صدا سعی کنید به یک کتاب داستان صوتی و یا یک موسیقی آرام گوش کنید

3-پرهیز از حرکت های غیر ضروری

سعی کنید از هر حرکتی که باعث شود سر و گردن شما تکان بخورد پرهیز کنید . این نوع حرات می تواند باعث ضربه مغزی مجدد شود . عدم حرکت بدن و مخصوصا حرکت سر و گردن باعث می شود که بدن شما روند بازیابی و بهبود از ضربه مغزی را سریع تر انجام دهد .هر چند نمی توان مانع بعضی از حرکات بدن شد ولی پرهیز از انجام حرکات غیر ضروری مثل بالا رفتن از پله ها ، و فعالیت های جسمانی به مدت چند هفته می تواند روند بهبودی شما را سرعت ببخشد .

4-نوشیدن  آب زیاد

در حالت جسمانی عادی کمبود آب در بدن ممکن است خطر ابتلا به سرطان را افزایش دهد برای همین همیشه سفارش می شود که در طول روز مقدار آب مناسبی را بنوشید . در زمان بهبود بعد از ضربه مغزی این نوشیدن آب اهمیت چند براری پیدا میکند . در زمانی که بدن شما مشغول بهبود است کم آبی می تواند خطرات و صدمات جبران ناپذیر را به بدن وارد کند . برای همین به صورت ویژه در زمان بازیابی و بهبود از ضربه مغزی باید آب زیادی بنوشید تا بدن شما دچار مشکل کم آبی نشود .

5-استراحت کردن

استراحت کردن در زمان بازیابی و بهبود از ضربه مغزی مهمترین کاری است که باید انجام داد . یکی از فواید استراحت کردن کاهش فعالیت های ذهنی و مغزی است و همین امر باعث می شود که مقدار استرس شما به طرز چشمگیری کاهش پیدا کند . کاهش فعالیت های مغزی و ذهنی شما می تواند نقش مهمی در دوره بهبود بعد از ضربه مغزی ایفا کند .

برای یک هفته یا بیشتر از انجام حرکات ورزشی و تمرینات ورزشی به شدت خودداری نمایید اگر ورزشکار هستید سعی کنید شرایط را معمولی نگه دارید مثلا اگر دونده هستید به جای دویدن بهتر است قدم بزنید . همچنین برداشتن اجسام و وزنه های سنگین را برای مدت یک هفته و یا بیشتر به طور کامل متوقف کنید .

برای درمان بهتر و بازیابی و بهبود از ضربه مغزی  در طول روز باید در فواصل زمانی منظم دقایق خاصی را به استراحت اختصاص دهید. در طول روز چند بار به مدت 10 الی 15 دقیقه تمام فعالیتهای خود را متوقف کنید و فقط استراحت مطلق کنید. به هیچ چیز فکر نکنید و کاری انجام ندهید .

برای بهتر شدن این روند می توانید یک تایمر و یا یک آلارم را برای فواصل زمانی هر 60 دقیقه یکبار تنظیم کنید تا بعد از 60 دقیقه یک استراحت مناسب داشته باشید.این عمل را برای چند روز تکرار کنید تا بدن شما زان لازم برای استراحت و بازیابی انرژی خود را داشته باشد .

6-دستورالعمل های پزشک خود را دنبال کنید

پزشک شما بعد از معاینه و بررسی نوع و میزان آسیب بعد از ضربه مغزی ،برنامه خاصی برای بازیابی و بهبود از ضربه مغزی به شما خواهد داد. این برنامه حتی ممکن است شامل بیدار شدن های منظم در یک بازی زمانی از شبانه روز باشد. اگر سردرد داشته باشید پزشک شما ممکن است داروهایی نیز برای آن تجویز کند . همچنین ممکن است برای شما استراحت بیشتر و مراقبت بهتر از شما  درمان در بخش مراقبت های ویژه را تجویز کند .

7-خواب مناسب

خوابیدن نه تنها باعث میشود که بدن به استراحت بپردازد بلکه مغز ما نیز به خواب و استراحت می رود گرچه در هنگام خواب قسمتهایی از مغز برای فعالیت های مهم و اساسی بدن بیدار می ماند ولی بخش هایی از مغز نیز در هنگام خواب به استراحت می پردازند. افرادی که دچار ضربه مغزی شده اند در زمان بازیابی و بهبود از ضربه مغزی نیاز به استراحت بیشتری دارند چرا که فرآیند ترمیم و بهبود مغز در هنگام استراحت بیشتر شده و بخش های آزاد تری از مغز می توانند در آن زمان مسئولیت بخش های آسیب دیده را بر عهده بگیرند .

برای خوابیدن مناسب نکات زیر را در نظر بگیرید :
  • طبق یک روال منظم بخوابید و از خواب بیدار شوید .
  • وسایلی که باعث حواس پرتی شما در اتاق می شوند مانند تلویزیون ، تلفن ، کامپیوتر را از اتاق خواب خود خارج کنید .
  • قبل خواب تنفس عمیق و مدیتیشن انجام دهید
  • خواب های کوتاه و چرت های روزانه نیز می توانند عملکرد مغز شما را بهبود ببخشند.
8-صبور باشید و مثبت فکر کنید

این بخش یکی از مشکل ترین بخش ها در زمان درمان و بازیابی و بهبود از ضربه مغزی می باشد .انجام ندادن فعالیت های عادی روزانه ممکن است برای شما کمی عذاب آور باشد با این حال بهتر است صبور باشید و روند درمان خود را سپری نمایید . هنگام ضربه مغزی ممکن است شما دارای احساس سرخوردگی و یا حتی نا امیدی بشوید . در بیشتر وارد اضطراب و افسردگی نیز در بین بیماران دیده شده است . .یک هفته صبر و تحمل به شما کمک می کند که  سریع تر به زندگی روزمره خود بازگردید .

دیدگاه‌ها بسته شده‌اند.

آدرس:

مشهد – بلوار رضا - رضا 29 - پلاک 81
مشهد - پارک علم و فن آوری خراسان رضوی

فن آسا با هدف طراحی و توسعه ابزارهای هوشمند و نوین توانبخشی و با استفاده از تکنولوژی روز دنیا تلاش داریم زندگی بهتر و آسانتری برای بیماران عزیز به ارمغان آوریم

تلفن :

05191010991
09056799303

فن آسا با هدف طراحی و توسعه ابزارهای هوشمند و نوین توانبخشی و با استفاده از تکنولوژی روز دنیا تلاش داریم زندگی بهتر و آسانتری برای بیماران عزیز به ارمغان آوریم

Shopping Cart
به بالای صفحه بردن