';

تحریک عمقی مغز (DBS)

تحریک عمقی مغز (DBS)

 

تحریک عمقی مغز (DBS) چیست؟

تحریک عمقی مغز (DBS) یک روش جراحی مغز و اعصاب است که پانزده سال برای افراد مبتلا به دیستونی صورت گرفته و موفقیت آمیز بوده است. این یک علاج نیست بلکه یک گزینه درمانی معتبر است. در ابتدا یک جراحی برای درمان بیماری پارکینسون بود، اما در حال حاضر برای بسیاری از بیماری های عصبی و روانپزشکی مورد استفاده قرار می‌گیرد. در DBS برای دیستونی، الکترودهای عمیق در مغز در ناحیه ای از عقده های قاعده ای (basal ganglia) که گوی رنگ پریده داخلی ((GPi)globus pallidus interna) نام دارد قرار می گیرند، هرچند نقاط مختلف در عقده های قاعده ای (basal ganglia) و تالاموس مورد آزمایش قرار می گیرند. الکترودها توسط سیمی که از زیر پوست سر و گردن به یک باتری یا محرک  که معمولاً در دیواره قفسه سینه زیر پوست قرار می‌گیرد وصل می‌شوند. این شبیه به یک ضربان ساز (pacemaker) قلب است.

محرک ابتدا توسط متخصص مغز و اعصاب یا جراح مغز و اعصاب با کمک یک پرستار متخصص در برخی از مراکز برنامه ریزی می‌شود. این حرکات غیرطبیعی دیستونی را کنترل می‌کند اما عمل آن کاملاً احساس نمی‌شود. تصور می‌شود که تحریک الکتریکی موجب قطع یا مسدود کردن سیگنال های غیر طبیعی ناشی از مغز می‌شود که باعث ایجاد اسپاسم عضلانی ناشی از حرکات غیر طبیعی است.

چه آماده سازی لازم است؟

ارزیابی توسط یک متخصص مغز و اعصاب ضروری است و در صورت تشخیص ممکن است شما یک نامزد برای DBS باشید. اگر شما یک نامزد برای انجام تحریک عمقی مغز در نظر گرفته شده باشید، متخصص شما را به جراح مغز و اعصاب ارجاع می دهد تا درباره مزایا و عوارض جراحی صحبت کنید. متخصصانی دیگر ممکن است نیاز باشد که حضور داشته باشند از جمله روانشناس بالینی برای کمک به سلامت عاطفی، یک متخصص روانپزشکی بالینی برای آزمون شناختی (cognitive test) یا یک گفتار درمانگر. تست ژنتیکی نقش محدودی دارد اما ممکن است در برآورد پاسخ به DBS کمک کند. لازم به ذکر است که تمام دیستونی ها به DBS پاسخ نخواهند داد.

چه کسی نامزد دریافت DBS است؟

تحریک عمقی مغز در بعضی از بیماران دیستونی، از جمله مبتلایان جوان دیستونی و دیستونی گردن شدید، به طور موفقیت آمیزی مورد استفاده قرار گرفته است. اگر سم بوتولینوم مفید تشخیص داده شود، اغلب قبل از ارجاع برای DBS آزمایش می شود. اگر متخصص فکر کند نوع دیستونی شما به DBS پاسخ می دهد و شما موافق با این روش هستید، سپس متخصص مغز و اعصاب و جراح مغز و اعصاب به طور کامل نتیجه احتمالی و خطرات احتمالی را مورد بحث قرار می دهد. پس از آن با مشورت با خانواده خود، تصمیم می گیرید که آیا این انتخاب برای شما صحیح است.

عمل جراحی چگونه انجام می شود؟

جراحی ممکن است با بیداری بیمار (بیهوشی موضعی) یا خواب (بیهوشی عمومی) انجام شود. این بستگی به نوع حرکات غیر طبیعی ناشی از دیستونی، سن بیمار و ترجیحات بیمار و جراح مغز و اعصاب دارد. تصویربرداری رزونانس مغناطیسی برای هدف قرار دادن منطقه مورد نظر مغز برای قرار دادن الکترودها استفاده می‌شود. یک قاب فلزی روی سر شما قرار می گیرد و شما برای اسکن (CT یا MRI) که برای راهنمایی جراح مغز و اعصاب در جهت قرار دادن پایه استفاده می شود، منتقل می شوید. این قاب همچنین در نگه داشتن سر در طول عمل جراحی کمک می‌کند. الکترودهای هدایت شده توسط برنامه های کامپیوتری بسیار پیچیده و تجهیزات الکتریکی، به صورت عمیق در مغز، در محدوده انتخابی کاشته می‌شوند. هدف توسط نورولوژیست و جراح مغز و اعصاب شناسایی می‌شود که از تفسیر نوع سیگنال‌های الکتریکی که از الکترودها دریافت می‌کنند، موقعیت‌ها را تعیین می‌کنند.

هنگامی که متخصص و جراح مغز و اعصاب اتفاق نظر دارند که الکترودها در موقعیت درست هستند، این بخش عملیات تکمیل می‌شود. برای بخش دوم جراحی، کابل ها زیر پوست قرار می گیرند و به محرک متصل می‌شوند که معمولاً در زیر ترقوه قرار دارد. برای این بخش جراحی بیمار تحت بیهوشی عمومی قرار می‌گیرد. گرچه معمولاً اتصال پایه‌ها به محرک در یک روز صورت می‌گیرد، اما بعضی از مراکز چندین روز پس از عمل جراحی تحریک عمقی مغز (DBS)، عمل جراحی دوم را انجام می‌دهند.

مزایای احتمالی چیست؟

تحریک عمقی مغز (DBS) می‌تواند کیفیت زندگی شما را با کمک کنترل علائم دیستونی مانند کاهش درد، اسپاسم عضلانی و موقعیت ها یا حالت بخش هایی از بدن که به صورت غیرطبیعی است بهبود بخشد. اثر کامل DBS لزوماً فوری نیست، اما می‌تواند چند ماه طول بکشد. DBS معمولا برگشت پذیر است و بر خلاف جراحی قبلی دیستونی که شامل ضایعات (پالیدوتومی (pallidotomy) و تالاموتومی (thalamotomy)) است، قابل تنظیم است. لازم به ذکر است که DBS برای همه موفقیت آمیز نیست و درجه موفقیت نیز می‌تواند متفاوت باشد. بسیاری از بیماران قادر به متوقف کردن سایر روش‌های درمان دیستونی خود هستند، اما برخی از آن‌ها همچنان به درمان‌هایی همچون سم بوتولینوم و داروهای خوراکی ادامه می‌دهند.

عوارض احتمالی تحریک عمقی مغز چیست؟

در تمام جراحی‌های مغز، عوارضی ممکن است رخ دهد. با وجود مراقبت‌های قابل توجهی که صورت می‌گیرد، امکان خونریزی که موجب سکته مغزی یا حتی مرگ می‌شود وجود دارد. خطرات دیگر شامل عفونت، تشنج و عوارض ناشی از تحریک است. بعضی از بیماران پس از تحریک عمقی مغز (DBS) با ديستونی کمتر به سختی می‌توانند خود را با زندگی سازگار کنند، زیرا این می‌تواند منجر به تغییر در روابط بین فردی، حمایت و انتظارات شود. در مورد این احتمالات با متخصص خود صحبت کنید.

بعد از جراحی چه اتفاقی می افتد؟

پس از جراحی، بیمار به بخش مراقبت‌های ویژه برای مراقبت دقیق منتقل می‌شود. زمان بستری در بیمارستان بین ۲-۷ روز متغیر است. بعضی از متخصصان منتظر می‌مانند تا زمانی که شما برای معاینه به حالت قبل برگردید که تحریک عمقی مغز را شروع کنند، اما بعضی دیگر بلافاصله بعد از جراحی شروع می‌کنند. پیگیری ویزیت‌ها ممکن است نیاز به برنامه ریزی و تنظیم برنامه تحریک داشته باشد. برای رسیدن به بهترین نتیجه ممکن است چند ماه زمان ببرد. در برخی مراکز درمانی، متخصص یا پرستار به شما آموزش می‌دهد که در زمان بین ویزیت‌ها محرک را تنظیم کنید. شما توسط تیم پزشکی یا نماینده شرکتی که تجهیزات تحریک عمقی مغز را در اختیار شما قرار داده آموزش داده می‌شوید که چگونه محرک را خاموش و روشن کنید و همچنین در صورت لزوم از خطرات خاموش شدن آن آگاه شوید. باتری نیاز به تعویض دارد. هرچه تنظیمات بیشتر باشد، باتری زودتر نیاز به تعویض پیدا می‌کند. باتری‌های جدید اغلب قابل شارژ هستند و تا ۲۵ سال عمر دارند.

گرفتن DBS به این معنی است که باید به مدیریت این سیستم به صورت مادام العمر تعهد داشته باشید و بعضی فعالیت‌ها مانند ورزش می‌تواند به این سیستم آسیب برساند.

 

منبع

www.dystonia.org.au

فن آسا

ما با هدف طراحی و توسعه ابزارهای هوشمند و نوین توانبخشی و با استفاده از تکنولوژی روز دنیا تلاش داریم زندگی بهتر و آسانتری برای بیماران عزیز به ارمغان آوریم.

Related posts
نظر شما چیست؟